10 jun 50 jaar stamceltransplantatie

Het is vijftig jaar geleden dat in het LUMC het eerste kind in Europa succesvol een stamceltransplantatie onderging. Tegenwoordig komen jaarlijks zo’n veertig ernstig zieke kinderen naar Leiden voor deze behandeling.

In 1968 werd in het ziekenhuis van Leiden een zieke baby binnen­ gebracht. Zijn naam was Johan Marijt. Artsen constateerden al snel dat hij er slecht aan toe was. De baby miste belangrijke afweercellen in zijn bloed, Johan bleek geboren met de immuunstoornis SCID. Dat moet schokkend nieuws zijn geweest voor zijn ouders. Kinderen met deze ziekte werden vaak niet ouder dan een jaar. Maar een nieuwe experimentele behandeling kon daar verandering in brengen. Johan zou het eerste kind in Europa worden dat succesvol een stamceltransplantatie onderging. Zijn zus bleek een geschikte donor. Met behulp van de stamcellen uit haar beenmerg werd het immuunsysteem van Johan hersteld.

VEILIGER EN BETER
Vijftig jaar na dit bijzondere moment ondergaat dit jaar in Leiden het dui­zendste patiëntje een stamceltrans­plantatie. De behandeling is sinds 1968 steeds veiliger en beter gewor­den, maar is nog steeds ingewikkeld. Daarom worden vanuit heel Nederland kinderen met ernstige aangebo­ren afweerstoornissen en rode­bloed­celziekten naar het Willem­Alexander Kinderziekenhuis in het LUMC door­ verwezen, vertelt kinderarts en immunoloog Arjan Lankester. Hij is hoogleraar kindergeneeskunde, in het bijzonder stamceltransplantaties. “Het blijft iets bijzonders om een kind met een ernstige ziekte van het bloed­-en afweersysteem met een stamceltransplantatie te kunnen behandelen en genezen.”

Fotografie cover en artikel: Simone de Blouw