09 aug Lekker Stressen

Terwijl we angstvallig proberen stress te vermijden en onderdrukken, tonen onderzoekers steeds vaker aan dat stress ook goed voor ons is. Het zorgt voor betere prestaties, houdt ons scherp en is ook nog eens goed voor onze gezondheid.

Op een ochtend in 2007 werd Arianna Huffington wakker in een plas bloed op de vloer van haar kantoor. Ze was van uitputting in slaap gevallen in haar stoel, waardoor ze haar hoofd tegen het bureau stootte, haar jukbeen brak en haar oogkas scheurde. Het was een wake-up call voor Huffington, oprichtster van de succesvolle nieuwssite The Huffington Post en volgens weekblad Time een van ’s werelds invloedrijkste vrouwen.

‘Ik werkte achttien uur per dag en zeven dagen per week om mijn bedrijf op te bouwen en investeerders aan te trekken. Was dit het leven dat ik wilde leiden? Het roer moest om’, zo schrijft ze in haar boek Thrive, in het Nederlands vertaald als Het nieuwe succes. Huffington ging mediteren, mindfulness beoefenen, meer slapen en sporten. Ze ging beter letten op haar eigen gezondheid en die van haar medewerkers. Maar bovenal verklaarde ze de oorlog aan stress.

Overal waar Huffington komt, spreekt ze over de stressepidemie die door de wereld raast. ‘Waar ik me het meeste zorgen over maak, is de toename van stress in onze maatschappij’, schreef ze vorig jaar in een blog. ‘Het is een veel groter probleem dan we ons realiseren, maar gelukkig beseffen steeds meer mensen hoe destructief stress is, en hoeveel het ons kost – zowel dollars als levens.’ Ze omschreef het euvel als belang- rijkste oorzaak van allerlei doodsoorzaken (hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk), psychische problemen (burn-out, depressie) en productiviteitsverlies op de werkvloer.

In Het nieuwe succes legt Huffington uit hoe ze tegen stress aankijkt. ‘Wat precies stress in ons lichaam veroorzaakt, is uiterst persoonlijk. Maar het is alsof stress altijd een ingang zoekt.’ Wie goed leest, zal zien dat Huffington daarmee het S-woord als een soort mysterieuze kracht beschouwt die van buitenaf ons lichaam probeert binnen te dringen, als een vijandig virus.

Misschien deelt u haar visie wel. Je komt niet vaak iemand tegen die zegt: ‘Vandaag ga ik eens even lekker stressen.’ Stress is slecht, is het adagium. We zitten erover in als we stress in ons lichaam voelen en laten er allerlei methoden op los: meditatie, ademhalingstechnieken, zonvakanties, massages en heel veel plannen om ons leven op een andere manier te gaan inrichten. In mei lanceerde het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zelfs de campagne ‘Gezond werk is werk zonder stress’. Een miljoen euro wordt uitgetrokken om stress te bestrijden op de werkvloer.

Maar in al die pogingen tot stressreductie zouden we bijna vergeten waarom stress bestaat. Het is geen nutteloos overblijfsel uit de tijd dat we jagers en verzamelaars waren en de sabeltandtijger op de loer lag. ‘Niemand heeft in zijn leven iets wezenlijks gepresteerd zonder stress’, zegt Theo Compernolle, neuropsychiater en stressconsultant in het bedrijfsleven. ‘Alle belangrijke creaties in
ons leven, zowel persoonlijk als professioneel, gingen gepaard met stress.’

Kelly McGonigal, psycholoog en docent aan de Universiteit van Stanford, is onlangs heel anders over stress gaan denken. ‘Jarenlang heb ik mensen voorgehouden: stress maakt je ziek. Het verhoogt je risico op alles van een gewone verkoudheid tot ernstige hart-en vaatziekten’, zei ze vorig jaar tijdens een conferentie van TED. ‘Maar’, vervolgde ze, ‘ik ben van gedachten veranderd.’ Haar boodschap: onderzoek toont aan dat je lichaam op een gezonde en natuurlijke wijze met stress kan omgaan, als je stopt bezorgd te zijn over stress. Meer dan 5,6 miljoen mensen keken naar het filmpje van haar presentatie, en haar standpunt leidde tot veel discussie. Heeft McGonical gelijk?


Foto: Flickr.com