05 dec ‘Omarm de subjectiviteit’

We moeten van een toetscultuur naar een feedbackcultuur in het onderwijs, zegt Dominique Sluijsmans, lector Professioneel Beoordelen aan Zuyd Hogeschool. Samen met wiskundedocent René Kneyber schreef ze Toetsrevolutie, een boek vol portretten van docenten die het formatief toetsen omarmen.

Hoe is uw interesse in toetsen ontstaan?
‘Tja, het onderwerp klinkt niet echt sexy hè. Mensen associëren toetsen vaak met technische aspecten: een toetsmatrijs maken, psychometrie, de cesuur bepalen. Ik ben zelf liever bezig met de visionaire kant van toetsing. Waartoe doen we het? Een persoonlijke ervaring heeft daar veel invloed op gehad. Ik ben ooit blijven zitten, in vijf gymnasium. Ik had een vijf teveel, voor biologie. Het werd een herexamen dat ik na de zomervakantie moest maken, ik zat de hele zomer te studeren op genetica en fruitvliegjes. Ik weet nog goed dat mijn moeder het telefoontje van de rector kreeg. Ze kwam naar boven en zei ‘Dominique, het is niet gelukt’. Zo ingrijpend. Het thema toetsen heeft me daarna nooit meer losgelaten. Ik ben gepromoveerd op de vraag hoe je studenten in de lerarenopleiding kunt leren om elkaar te beoordelen.’

Als u de toetscultuur in Nederland moet omschrijven, wat voor woord kiest u dan?
‘Schijnzekerheid. We streven naar objectiviteit, maar dat is een illusie. Laten we streven naar validiteit: trekken we de juiste conclusies op basis van de toetsresultaten?’

Foto: Kim Krijnen