06 dec Onderwijsparadijs Finland moet innoveren

Vrijheid bracht het Finse onderwijs op het allerhoogste niveau. Maar in de ranglijst van onderwijslanden, die vandaag weer bekend wordt gemaakt, zakt het land steeds verder weg. Daarom kiest Finland nu de vlucht naar voren.

Toen Heikki Ervast vanochtend zijn mail opende, bleek hij alweer een nieuw verzoek te hebben. Of hij deze maand een training kan verzorgen voor 25 Chinese schoolleiders. Niet dat hij daar van opkijkt. Hij staat aan het hoofd van de lerarenopleiding van de meest noordelijke universiteit van Finland, maar zelfs in het koude Lapland ontvangt hij regelmatig internationale delegaties van politici, docenten en journalisten. Zijn voorganger vertrok een paar jaar geleden naar de Verenigde Arabische Emiraten om daar een school te gaan leiden. “Er zijn landen die ons curriculum willen kopen”, zegt Ervast. “Maar het onderwijs is onderdeel van onze cultuur. Je kunt het niet zomaar kopiëren.”

De reputatie van het Finse onderwijs heeft wereldwijd bijna mythische vormen aangenomen. Jarenlang voerde het land de internationale ranglijsten aan, zoals de driejaarlijkse pisa-studie van de Oeso. Finse leerlingen stonden bovenaan in 2000, 2003 en 2006. Iedereen wilde weten wat het geheim was van dat eigenzinnige noordelijke land waar leerlingen ook nog eens het minste aantal uren in de schoolbanken doorbrengen en pas naar school gaan als ze zeven jaar oud zijn.

Inmiddels zijn er scheurtjes gekomen in het beeld van het onderwijsparadijs. Finland blijft Europees lijstaanvoerder, maar wordt op internationale ranglijsten ingehaald door onder meer Shanghai, Singapore, Taipei, Hongkong, Japan en Korea. Op het gebied van rekenen doen ook andere Europese landen, zoals Nederland, het beter. Het aantal zwakke rekenaars in Finland verdubbelde tussen 2003 en 2012. En waar Finland bekend stond als het land waar de verschillen tussen leerlingen minimaal waren, laat het Finse Oma Linja-onderzoek nu zien dat de ongelijkheid in het onderwijs toeneemt. In 2012 wees pisa ook nog eens uit dat een derde van de Finse kinderen school helemaal niet leuk vindt.

Foto: Flickr.com/Jari Sjölund